യിസ്രയേലിൻ്റെ കയ്യിൽനിന്നും ജെറുസലേമിനെ മോചിപ്പിക്കുമെന്ന് തുർക്കി പ്രസിഡൻ്റ് എർദോഗൻ
അങ്കാറ: ഇസ്രായേലിനെതിരെ വീണ്ടും അതിരൂക്ഷ വിമർശനങ്ങളുയർത്തി തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിബ് എർദോഗൻ. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സംഘർഷം എന്നത് ഇപ്പോൾ കേവലം ഒരു സൈദ്ധാന്തിക സാധ്യത എന്നതിലുപരിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ജൂത രാഷ്ട്രം “അങ്ങേയറ്റം അഹങ്കാരിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു” എന്നും, ഇസ്രായേലിന്റെ നടപടികളെ നാസി ജർമ്മനിയോട് ഉപമിച്ചുകൊണ്ട്, “ആ പ്രദേശത്തിന് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് മാനവരാശിക്ക് തന്നെ അതൊരു ഭീഷണിയായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു” എന്നും തുർക്കി പാർലമെന്റിൽ നടത്തിയ സമീപകാല പ്രസംഗത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ലെബനനിലും സിറിയയിലും—തുർക്കിയുടെ “സാഹോദര്യത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം” (geography of brotherhood) എന്ന് അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ച പ്രദേശങ്ങളിൽ—ഇസ്രായേൽ നടത്തുന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങളെ അപലപിച്ച എർദോഗൻ, “വാഗ്ദത്ത ഭൂമി” (Promised Land) എന്ന മിഥ്യാധാരണ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിനെ തടയുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ അടിച്ചമർത്തുക, കുർദുകൾക്കെതിരായ നടപടികൾ, ഹമാസിനുള്ള പിന്തുണ എന്നിവ കാരണം യാതൊരു ധാർമ്മിക നിലപാടുമില്ലാത്ത “യഹൂദവിരുദ്ധ സ്വേച്ഛാധിപതി” എന്ന് എർദോഗനെ വിശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഇറാനെയും അവരുടെ നിഴൽ (proxy) ശക്തികളെയും ആക്രമിക്കുന്നത് തുടരുമെന്ന് നെതന്യാഹു ആവർത്തിച്ചു വ്യക്തമാക്കി. ജെറുസലേം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മുൻ ഒട്ടോമൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ തുർക്കിയുടെ സ്വാധീനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള അഭിലാഷമായ ‘നിയോ-ഒട്ടോമനിസ’മാണ് (neo-Ottomanism) തുർക്കിയുടെ ഈ നിലപാടിന് കാരണമെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഈ കാഴ്ചപ്പാട് തുർക്കിയിലെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു.
എർദോഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജെറുസലേം തുർക്കിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുമെന്ന് ആഭ്യന്തര മന്ത്രി മുസ്തഫ ചിഫ്ചി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മുൻ ഒട്ടോമൻ ആതിർത്തിയിലേക്ക് തുർക്കി വികസിക്കുകയും “ജെറുസലേമിൽ ഒന്നിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുകയും” വേണമെന്ന് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് കെമാൽ കിലിച്ദാരോഗ്ലു ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഇറാൻ ദുർബലമായ സാഹചര്യത്തിൽ, ആ വിടവ് നികത്തി മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഒരു പ്രബല ശക്തിയായി മാറാൻ തുർക്കി ശ്രമിക്കുന്നതായും, ഇതിനായി ഇസ്രായേൽ വിരുദ്ധ വികാരത്തെ എർദോഗാൻ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതായും നയതന്ത്ര നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
